Oud Middelburg in Kleur
NV De Bad- en Zweminrigting Middelburg 1877-1944 
De Gele Zwemschool | De Groene Zwemschool 

NV De Bad- en Zweminrigting te Middelburg werd opgericht bij akte van 25 augustus 1877. Het doel van de vennootschap was de oprichting en exploitatie van 'een inrichting waar gelegenheid wordt gegeven tot baden en zwemmen alsmede tot het aanleren van zwemmen'. Deze 'inrichting' bestond uit een drijvende constructie met twee zwembassins, zes badkamers en dertien kleedkamers. Deze constructie was afgemeerd in een inham in de dijk aan de oostelijke oever van het Kanaal door Walcheren, ten zuiden van de toenmalige meelfabriek, recht tegenover de haveningang van Middelburg. Er was een ondiep gedeelte, dat met latten was afgescheiden van het kanaal. In dit 'Pierebadje' leerden de kinderen zwemmen. Deze particuliere zweminrichting werd later bekend onder de naam 'Gele Zwemschool', ter onderscheid van de later geopende openbare zwemgelegenheid aan de Havendijk (ongeveer ter hoogte van de huidige roeivereniging), die als 'Groene Zwemschool' door het leven ging.

1901 De 'gele' zwemschool

 

In 1937 werd de naam gewijzigd in NV De Zweminrichting te Middelburg. De inrichting werd bij de bevrijding in 1944 verwoest en niet meer herbouwd. (meelfabriek treffer). In de vergadering van 7 oktober 1954 werd besloten de vennootschap te liquideren en het batig saldo over te maken aan de Gemeente Middelburg nadat deze had bevestigd dat er een nieuw zwembad aan de Poelendaelesingel gebouwd zou worden. De NV trad met ingang van 7 oktober 1954 in liquidatie en werd op 6 november 1954 opgeheven.

 

Openbare Zweminrichting 1920-1954
De Groene Zwemschool

In het begin van de vorige eeuw kwam het zwemmen als sport in zwang. In Middelburg werd gezwommen in de haven, bij het toenmalige scheepswerfje van Mack aan de Havendijk. Voor de mensen die van deze zwemplek gebruik maakten werd in 1920 een tiental kleedkamertjes gemaakt, die ruim een jaar later door de storm van 6 november 1921 dermate werden geteisterd, dat de bovenbouw moest werden weggebroken en opgeborgen, om ze in 1922 weer te kunnen opbouwen. De kleedkamertjes waren kosteloos voor het publiek opengesteld.

De Groene Zwemschool Midelburg 1929

De kleedkamertjes lagen volgens de gebruikers te ver van het water en elke vorm van toezicht ontbrak. Daarom besloot de gemeenteraad in 1928 een rij eenvoudige kleedkamertjes te plaatsen op een houten paalfundering onder aan de Noordelijke Havendijk, direct aan het water naast het eerder genoemde scheepswerfje. De kleedkamers boden aan 10 mannen en 4 vrouwen gelegenheid tot kleden. Kennelijk was het zwemmen bij vrouwen nog geen gemeengoed. Tussen de beide afdelingen kwam een klein verblijf voor een toezichthouder. Door een schutting werd deze gehele badinrichting aan het oog onttrokken. Deze nieuwe zweminrichting, kwam in 1929 voor de aanvang van het nieuwe seizoen gereed. 

 

 

De toeloop was dat jaar zo groot, dat er plannen voor uitbreiding moesten worden gemaakt. In het begin van 1930 werden 36 kleedhokjes bijgebouwd, 15 voor de mannen en 21 voor de vrouwen. Ook werd er een verblijf voor de toezichthoudster gebouwd. Het gebouw had nu zijn huidige vorm met een gelijk aantal kleedkamertjes voor mannen en vrouwen. Hier leerden de kinderen zwemmen door oa. juf Poerstamper (Simonse) en mevr. P.C. Adriaanse.

Leren zwemmen hoorde ook bij de opvoeding. Zwemles werd in die tijd in het kanaal gegeven. "Je had de groene en de gele zwemschool. Mijn broer kreeg zwemles bij de gele. Dat was wat deftiger. Maar ik wilde bij de groene school, want daar gingen ook al mijn vriendinnen naartoe. We kregen dan les in een ondiep gedeelte bij de Punt, waar nu de roeivereniging is. De gele zwemschool was aan de overkant, ten zuiden van de toenmalige meelfabriek, recht tegenover de haveningang van Middelburg". Een echt zwemexamen met diploma's bestond in die dagen niet. "Twee keer heen en weer zwemmen, een achtje maken en een stukje op je rug. Dat was alles. En als je het goed deed, mocht je in het diepe."

Het gebruik van de zweminrichting was nu niet meer kosteloos; er waren abonnementen en dagkaarten. In 1931 lag een prijs voor de verschillende abonnementskaarten tussen de f 0,30 en f 1,50, de prijs voor een dagkaart varieerde van f 0,25 tot f 0,15.  In 1954 kwam de zweminrichting aan de Havendijk in gebruik als botenhuis voor de roeivereniging Honte. Het vertrouwde lage houten gebouw bij het water werd door de gemeente afgebroken om plaats te maken voor een nieuwe accomodatie, eigendom van de roeivereniging.

 

Stichting De Middelburgse Zweminrichting, 1953-1963

Op 31 mei 1954 werd het besluit tot oprichting van Stichting ‘De Middelburgse Zweminrichting’ door Gedeputeerde Staten van Zeeland goedgekeurd. De stichting werd opgericht ten behoeve van de exploitatie van een nieuw gemeentelijk zwembad aan de Poelendaelesingel In 1962 werden de taken van de stichting overgedragen aan de nieuwe Stichting Sportbelangen, waarin alle gemeentelijke sportaccommodaties waren ondergebracht. De stichting ‘De Middelburgse Zweminrichting’ werd daarop geliquideerd.

 

Stoom-Walzen Meelfabriek, 1889-1944

Stoom-Walzen Meelfabriek, 1889-1944

Aan het Kleverkerksejaagpadweg lag de meelfabriek, gebouwd in 1889 voor de weduwe J.H C Kakebeeke, nadat haar fabriek in Goes was afgebrand. De nieuwe locatie aan het Kanaal nabij het station in Middelburg was beter voor de aanvoer van grondstoffen en de verkoop van het eindproduct, in dit geval meel voor het bakken van brood. Later kwam er een uitbreiding met een oestercultuur. De Meelfabriek lag ten noorden van de Bad- en Zweminrigting. De meelfabriek en het zwembad werden beide in 1944 bij de bevrijding van Middelburg verwoest. In de nacht van 1 op 2 november 1944 begon de beschieting. Het belangrijkste doelwit van de geallieerden was het stationsgebied en in het bijzonder de spoorwegovergang bij de Meelfabriek. Binnen dit gebied kwamen de meeste granaten naar beneden. De graansilo overleefde de ramp. 

 

Bronnen, noten en/of referenties: Tekst aangepast en aangevuld door Oud Middelburg
Geraadpleegde lectuur
- De Faam 1991
- Zeeuws Archief

 

Brongegevens

Info met behulp van de Gids door Walcheren, gedrukt bij C.H.J. van Benthem Jutting te Middelburg. De Gids door Walcheren en Gids voor Middelburg, gedrukt bij J.C & W. Altorffer te Middelburg. Voorts is er gebruik gemaakt van "De monumenten van Middelburg" van W.S. Unger. Ontbrekende gegevens zijn verkregen uit websites en overige publicaties. Voor de juiste adressen hebben we gebruik gemaakt van het "Stratenregister Middelburg", een naslagsysteem betreffende de wijk-, straatnaam- en huisnummerwijzigingen in Middelburg samengesteld door het Gemeentearchief Middelburg in 1989.

Brongegevens foto's

Gebruik van foto's uit de Beeldbank van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed | Historisch-topografische atlas 'Zelandia Illustrata' van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen (KZGW) Beeldbank Zeeland | Archieven.nl | TU Delft Beeldbank | Rijksmuseum | Collectie glasnegatieven in beheer van Oud Middelburg. Veel foto's zijn aangepast en ingekleurd met de hand door Oud Middelburg. Het garandeert geenszins dat de ingekleurde afbeelding een nauwkeurige weergave is van de daadwerkelijke momentopname.

Auteursrecht

Op sommige op de site aanwezige creaties (vormgeving, beeldmateriaal en teksten) rust intellectueel eigendomsrecht. Wilt u gebruik maken van de publicaties zoals deze op de website worden getoond, met name het beeldmateriaal met brongegevens van de rechthebbenden, kopieer/link dan het webadres van de desbetreffende pagina. Gelieve de afbeeldingen en/of tekst niet geheel of gedeeltelijk te kopiëren, te reproduceren, te plakken of te fotokopiëren, screenshots te maken of te knippen. Hiermee schendt u ons en andermans rechten.